دسته بندی ها: دسته بندی نشده

۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵ توسط مدیر سایت 0 دیدگاه

درمان زخم جراحی در اراک | درمان عفونت و ترمیم زخم بعد از جراحی زیبایی و درمانی

سالانه هزاران عمل جراحی مختلف در کشور انجام می‌شود. خیلی از افراد اطلاعی ندارند که پس از عمل جراحی چه خطراتی آن‌ها را تهدید می‌کند. یکی از عوارض شایع پس از جراحی، عفونت محل جراحی و آسیب به محل زخم است. درصد بالایی از افرادی که به کلینیک تخصصی درمان زخم در اراک مراجعه می‌کنند، ترمیم زخم جراحی آن‌ها دچار اختلال شده است. این عوارض را به شکل‌های مختلفی تجربه می‌کنند. عوارضی که علاوه‌بر به‌خطر‌انداختن سلامتی افراد، هزینه‌های اضافی به آن‌ها تحمیل می‌کند.

در این مطلب قصد داریم که به‌طورکامل تجربیات و دانش خود را در زمینه درمان زخم جراحی به اشتراک بگذاریم. همچنین تمامی عوامل موثر در خوب شدن زخم بعد از عمل را بررسی کرده و نکات کاربردی جهت مراقبت اصولی از محل بخیه جراحی را بیان می‌کنیم. اگر که به تازگی عمل جراحی داشتید یا قصد آن را در آینده دارید، نکات زیر را از دست ندهید.

زخم جراحی چیست؟

منظور از زخم‌های جراحی، هرگونه برش و آسیب پوستی هست که به‌طور آگاهانه و هدفمند توسط پزشک ایجاد می‌شود. حالا این برش پوست و جراحی می‌تواند با هدف درمانی (برای مثال عمل تعویض مفصل زانو) یا با هدف زیباسازی (برای مثال عمل ابدومینوپلاستی) باشد. ابعاد زخم‌های ناشی از جراحی و شکل‌ آن‌ها با توجه به نوع عمل و محل آن بسیار متفاوت می‌تواند باشد.

انواع زخم‌های ناشی از جراحی:

الف) براساس رویکرد جراح برای لبه‌های زخم

زخم‌های بسته

در اغلب موارد پزشک پس از جراحی، محل عمل را به کمک بخیه می‌دوزد یا از ابزارهای مشابه مانند چسب‌های مخصوص استفاده کرده تا لبه‌های زخم به هم نزدیک شوند. زخم‌های بسته معمولاً زودتر ترمیم می‌شوند.

زخم‌های باز

 در برخی از عمل‌ها (مانند جراحی کیست‌مویی) باید محل جراحی باز بماند تا به مرور با بافت جدید پر شود. همچنین زخم‌های حاوی بافت مرده یا عفونت باید تا زمانی که زخم از این موارد پاک می‌شود، باز بماند. در چنین شرایطی که لبه‌های زخم فاصله دارند، زمان و مراقبت بیشتری برای ترمیم محل عمل لازم است.

ب) براساس میزان آلودگی و ریسک عفونت

کلاس یک (زخم‌های جراحی تمیز)

همان‌طورکه از نام این دسته مشخص هست، این دسته شامل زخم‌ها و برش‌های سطحی‌تر هست که فاقد هرگونه آلودگی و عفونت هستند. همچنین این زخم‌ها به مجاری خاصی راه ندارند و با یک مراقبت ساده، زود خوب می‌شوند.

کلاس دو (زخم‌های جراحی نسبتاً تمیز)

 این نوع زخم‌های جراحی نیز در ظاهر تمیز بوده و علامتی از عفونت و آلودگی در آن‌ها مشاهده نمی‌شود. اما به‌علت محل خاص قرارگیری ریسک بروز عفونت در آن‌ها بیشتر است. برای مثال در جراحی‌های گوارشی یا نواحی تناسلی و زخم‌های ناشی از آن‌ها، احتمال آلودگی بیشتری دارند.

کلاس سه (زخم‌های جراحی آلوده)

دسته سوم از زخم‌های پس از جراحی، مربوط به شرایطی است که عامل اصلی ایجاد آسیب یک جسم خارجی آلوده مانند چاقو، گلوله یا جسم خارجی بوده است. در چنین حالتی احتمال عفونت محل جراحی بسیار افزایش پیدا می‌کند. این نوع زخم‌ها به اقدام فوری و پیگیری جهت پاکسازی و پانسمان مناسب نیاز دارند.

کلاس چهار (زخم‌های جراحی کاملاً عفونی)

جزء زخم‌های پرخطر جراحی بوده که آلوده به عفونت‌های باکتریایی هستند. برخی نیز به‌علت قرارداشتن در معرض آلودگی‌های مکرر مانند ادرار و مدفوع، احتمال عفونت بالایی دارند. این موارد می‌تواند منجربه عفونت در لایه‌های عمیق بافت، از ناحیه زیرجلدی گرفته تا استخوان شوند.

انواع زخم جراحی

روند طبیعی بهبود زخم جراحی چگونه است؟

مهم نیست که پس از عمل جراحی در بیمارستان هستید و یا در خانه به‌سر می‌برید؛ بلکه باید بدانید که مراحل ترمیم طبیعی زخم یا محل بخیه شما چگونه است. با دانستن این نکات، هم ترس شما کمتر می‌شود و هم تغییرات غیرطبیعی را در روند بهبود زخم جراحی خود شناسایی کرده و به موقع پیگیری می‌کنید.

 قبل از توضیح این مراحل باید بدانید که این موارد مختص زخم‌های جراحی‌ای هست که بخیه‌شدن و آلودگی واضح یا عفونت ندارند. روند بهبود و نحوه مراقبت از زخم‌های باز یا آن‌هایی که عفونت دارند متفاوت خواهد بود. همان‌طورکه نحوه مدیریت و درمان زخم‌های مزمن (مانند درمان زخم دیابتی و درمان زخم بستر) تفاوت‌های خاص خود را دارد و در مقاله جداگانه توضیح داده‌ایم.

به‌طور‌کلی روند ترمیم در زخم‌های معمولی شامل چهار مرحله زیر است:

مرحله انعقاد خون و لخته

در این مرحله که بلافاصله پس از ایجاد آسیب بافتی شروع می‌شود، با تشکیل لخته از خونریزی بیشتر جلوگیری می‌شود. این کار با فعال‌شدن فاکتورهای انعقادی خون و تجمع پلاکتی اتفاق می‌افتد. این لایه تیره رنگ از نفوذ آلودگی به بافت‌های زیرین هم تا حدی جلوگیری می‌کند. وجود این لخته در زخم‌های غیرمزمن مانند زخم جراحی و زخم‌های ناشی از تصادف و تروما خوب است.

مرحله التهابی

در این مرحله که با فاصله کمی شروع می‌شود، ما شاهد پرخون شدن عروق اندام آسیب دیده هستیم. این فرآیند با هجوم سلول‌های‌ایمنی بدن به آن قسمت و آزادسازی فاکتورهای مختلفی از این سلول‌ها آغاز می‌شود. به‌دنبال گشادی عروق، ایجاد تورم، گرما، قرمزی و حساسیت‌به‌لمس تا حدی طبیعی است. این افزایش خون‌رسانی به انتقال بیشتر اکسیژن و مواد‌مغذی به محل زخم کمک می‌کند.

همچنین در این مرحله ممکن است ترشحات شفافی به نام سروز از محل بخیه‌ها خارج شود و موقع تعویض پانسمان بقایای آن روی گاز مشاهده شود که برای پاکسازی زخم ضروری است. مرحله التهابی زخم معمولاً بین ۳ الی ۸ روز ادامه پیدا می‌کند. تداوم بیشتر این شرایط همراه با گرما و قرمزی و ترشحات بیش‌ازحد، می‌تواند نشانه عفونت باشد.

مرحله تکثیری زخم

پس از کاهش التهاب، زخم وارد فاز تکثیری شده و رشد بافت گرانوله اتفاق می‌افتد. همچنین در این مرحله بافت‌های مرده یا اضافی باقی‌مانده حذف می‌شوند. ترمیم زخم به‌طور عمده در همین مرحله اتفاق می‌افتد و می‌تواند از ۴ روز تا بیش از یک ماه ادامه پیدا کند. بافت محل زخم در این مرحله آسیب‌پذیر است و عدم مراقبت درست می‌تواند منجر به عود مجدد و عوارض احتمالی شود.

مرحله بازسازی و بلوغ

زمانی که زخم از نظر ظاهری خوب شده و پوست جدید شکل گرفته است، تازه این مرحله آغاز می‌شود. فاز بازسازی از چند ماه تا چند سال ممکن هست طول بکشد. در واقع پس از ترمیم اولیه زخم ساختار بافت کمی نامنظم است که در این مرحله به مرور با تغییر ساختار کلاژن‌ها، استحکام بافت بیشتر و شکل آن تغییر می‌کند.

مراحل ترمیم زخم جراحی

علت دیر خوب شدن یا عفونت زخم جراحی چیست؟

حالا که با روند کلی خوب‌شدن زخم جراحی آشنا شدید، بهتر می‌توانیم عوامل مختلفی که برروی ترمیم زخم اثر دارند را بررسی کنیم. براساس تجربه چندین ساله ما در مواجهه با بیماران مختلف، دلایل شایعی که منجر‌به اختلال در فرآیند طبیعی بهبود زخم می‌شوند را شناسایی کرده‌ایم:

  • هرگونه اختلال در خون‌رسانی مناسب به اندام هدف، به ویژه در اندام‌های انتهایی
  • وجود بیماری‌های زمینه‌ای مانند دیابت یا اضافه‌وزن می‌تواند ترمیم زخم را به تأخیر بیاندازد
  • در افرادی که دخانیات و الکل مصرف می‌کنند، اکسیژن و مواد‌مغذی به مقدار کافی به بافت نمی‌رسد
  • زخم‌های جراحی که در معرض آلودگی یا عفونت‌های میکروبی بوده‌اند و یا به‌صورت اصولی مراقبت نمی‌شوند
  • افرادی که بیماری‌های خودایمنی دارند یا داروهای سرکوب‌کننده سیستم‌ایمنی مصرف می‌کنند
  • عدم رعایت نکات استریل در اتاق عمل توسط پرسنل یا تجهیزات نامناسب از دیگر عوامل احتمالی عفونت محل جراحی خواهد بود.
  • طبق آمار در جراحی‌های بزرگ یا عمل‌هایی که بیش از دو ساعت زمان می‌برند، احتمال عفونت و سایر عوارض بیشتر است.
  • تأخیر در انجام پانسمان زخم پس از جراحی یا استفاده از پانسمان‌های نامناسب یکی از عوامل اصلی بروز عفونت در محل جراحی است.
  • کمبود ویتامین‌ها و مواد‌مغذی در بدن نیز می‌تواند منجر به تأخیر در ترمیم زخم شود.

نشانه عفونت زخم جراحی چیست؟

یکی از سوالات رایج افراد از ما این است که ما از کجا بفهمیم که زخم ما عفونت کرده است؟ این موضوع به قدری اهمیت دارد که دومین علت شایع عفونت‌های بیمارستانی محسوب می‌شود. سالانه هزاران نفر در کشور دچار عفونت‌های محل جراحی یا بازشدن بخیه‌ها (دهیسنس) می‌شوند که می‌تواند عوارض خطرناک و تبعات مالی جدی به‌دنبال داشته باشد. به همین دلیل شناخت علائم عفونت محل جراحی زیبایی یا درمانی بسیار مهم است.

  • تغییرات و نشانه‌های موضعی عفونت زخم پس از عمل
  • گرما و بالا‌رفتن دما در اطراف محل جراحی بیش از حد
  • التهاب، سفتی و تورم اطراف زخم
  • قرمزی محل بخیه‌ها و اطراف آن که مدت زیادی ماندگار باشد
  • وجود درد غیرطبیعی در محل زخم می‌تواند نشانه خطر باشد
  • افزایش حجم ترشحات، بوی بد ترشحات و تغییر رنگ آن به سمت سفید، زرد و سبز می‌تواند نشانه عفونت باشد.
  • نشانه‌های سیستمیک و عمومی عفونت در بدن
  • ضعف و بی‌حالی یکی از نشانه‌های شایع در افرادی درگیر عفونت هست
  • تب بالا و طولانی مدت در اثر واکنش سیستم‌ایمنی بدن رخ می‌دهد که می‌تواند با لرز همراه باشد.
  • کاهش اشتها و به‌دنبال آن کم‌آبی بدن و سردرد
  • تأخیر در بهبودی زخم، توقف فرآیند ترمیم یا حتی افزایش عمق زخم
  • درد و سوزش در هنگام ادرار و تکررادرار که نشانه عفونت ادراری می‌تواند باشد پس از جراحی شایع است.

 زخم جراحی اگر خوب درمان نشود چه عوارضی دارد؟

شاید این سوال برای شما پیش بیاید که چه مشکلی ممکن هست برای محل جراحی پیش بیاید!؟ روزانه تعداد زیادی از افراد به‌علت عفونت محل جراحی در بیمارستان بستری می‌شوند. درصد قابل توجهی از افراد پس از جراحی با عوارض مختلفی مواجه می‌شوند که حتی فکرش را هم نمی‌کردند. از مهم‌ترین عوارض احتمالی زخم جراحی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • عفونت در محل جراحی که تا مدت‌ زیادی امکان ایجاد آن هست.
  • دهیسنس یا باز شدن لبه‌های زخم که می‌تواند همراه با بدون عفونت زخم جراحی باشد
  • هایپرگرانولیشین یا به عبارتی رشد بیش از حد بافت گرانوله که بستر زخم را در کرده و جلوی تشکیل پوست جدید را می‌گیرد.
  • ایجاد اسکار یا باقی‌ماندن جای زخم محل جراحی که بسیار شایع هست و خیلی خوشایند نیست.

روش‌های درمان زخم جراحی در کلینیک تخصصی زخم اراک

 بخشی از عزیزانی که به درمانگاه زخم مراجعه می‌کنند افرادی هستند که درگیر عوارض محل جراحی یا عفونت بخیه‌ها شده‌اند. بعضاً برخی افراد در خانه راه‌های مختلفی را برای درمان یا مراقبت از محل عمل تست می‌کنند، ولی بسیاری از آن‌ها جواب‌گو نیست.

در سال‌های اخیر پیشرفت چشمگیری در حوزه مراقبت از انواع زخم‌ها و آسیب‌های پوستی اتفاق افتاده است. تجهیزات و روش‌های نوین درمان زخم جراحی وجود دارد که سرعت بهبودی را تا حد زیادی افزایش می‌دهد. در ادامه با روش‌ها و تکنیک‌های مختلف مراقبت از زخم جراحی آشنا می‌شویم.

درمان عفونت زخم جراحی

اولین و مهم‌ترین کاری که در مدیریت زخم‌های ناشی از جراحی یا هرگونه آسیب مانند تصادف باید انجام داد، کنترل عفونت زخم هست. برای این کار از همان ابتدا تا زمان بهبودی نهایی باید زخم را از نظر علائم عفونت پایش کنید. علائمی مانند قرمزی، تورم، درد غیرطبیعی، گرما، تغییر در ترشحات زخم و… را باید جدی بگیرید. با استفاده از پانسمان‌های نوین و ابزارهایی از جمله لیزر کم‌توان، پلاسما، وکیوم‌تراپی، ازن‌تراپی و… می‌توان تا حد زیادی از بروز عفونت در محل جراحی جلوگیری کرد. همچنین با مشاوره متخصص عفونی در کلینیک زخم، درصورت نیاز آنتی‌بیوتیک مناسب برای شما تجویز می‌شود.

حذف بافت‌های مرده

تا زمانی که در بستر زخم بافت مرده مانند نکروز یا اسلاف (لایه سفید رنگ و نرم) وجود داشته باشد، ترمیم زخم و بسته‌شدن آن غیرممکن است. در زخم‌هایی که به‌خوبی مدیریت نشده‌اند یا میزان آسیب زیاد بوده، احتمال تشکیل بافت مرده زیاد‌تر است. باقی‌ماندن این بافت‌ها بستر مناسبی برای تجمع باکتری‌ها و تشکیل عفونت است. ما با کمک پانسمان‌های خاص و پلاسما درمانی، بافت‌های مرده را بدون آسیب به بافت سالم جدا می‌کنیم.

پانسمان‌های نوین

یکی از ابزارهایی که در ترمیم سریع زخم‌ها به ما کمک می‌کند، انواع پانسمان‌های نوین است. درحال‌حاضر ده‌ها مدل و برند پانسمان نوین در بازار وجود دارد. محصولاتی که مزایا و معایب خاص خود را دارند و هر کدام در مرحله‌ای از ترمیم زخم کاربرد دارد. استفاده مناسب از این محصولات نیازمند آشنایی کامل با ساختار و عملکرد پانسمان‌های نوین و همچنین نوع زخم و نیاز‌هایی که در آن مرحله از ترمیم دارد، می‌باشد. 

وکیوم تراپی

بدون شک می‌توان وکیوم‌تراپی را یک انقلاب در حوزه درمان زخم دانست. این ابزار جالب با ایجاد یک سیستم مکش مداوم یا متناوب، ترشحات اضافی زخم را جذب کرده و به حفظ تعادل رطوبتی زخم کمک می‌کند. دیگر مزایای استفاده از وکیوم‌تراپی در زخم جراحی شامل:

کاهش بار میکروبی زخم و جلوگیری از عفونت

کمک به حذف بافت‌های مرده

انقباض لبه‌های زخم و کمک به جمع شدن آن

افزایش سرعت بهبودی زخم محل عمل

کاهش احتمال ایجاد اسکار و بدشکلی در محل بخیه

لیزر درمانی

یکی از روش‌های فوق‌العاده برای خوب شدن زخم جای جراحی استفاده از لیزرهای کم‌توان هست. این نوع لیزر کاربرد گسترده‌ای در ترمیم انواع زخم‌ها دارد و طبق تجربه ما در کلینیک زخم جراحی اراک، این ابزار بسیار کمک‌کننده خواهد بود. از مهم‌ترین اثرات لیزر‌تراپی در فرآیند ترمیم زخم جراحی می‌تواند به موارد زیر اشاره کرد:

تحریک آزادسازی واسطه‌های شیمیایی و تسریع فرآیند‌های زیستی

افزایش سرعت بازسازی بافت‌های آسیب‌دیده

تحریک رشد سلولی و افزایش رگ‌زایی

کاهش التهاب و درد موضعی بدون ایجاد عارضه

افزایش خون‌رسانی و کاهش تورم

کاهش احتمال عوارضی مانند عفونت و اسکار

ازن‌تراپی

یکی دیگر از تجهیزات مورد استفاده توسط درمانگر زخم جراحی در اراک، دستگاه ازن‌تراپی هست. این دستگاه با تولید گاز O3 نقش بسزایی در بهبودی انواع زخم‌ها به‌ویژه زخم‌های حاد ناشی از تروما یا جراحی دارد. از گاز ازن تولیدشده توسط این دستگاه می‌توان هم به شکل تزریقی و هم به‌صورت موضعی (بگ‌ازن) استفاده کرد. گاز ازن خاصیت ضدعفونی کنندگی فوق‌العاده‌ای دارد و در دوزهای مختلف برای کاهش میزان عفونت زخم جراحی و پیشگیری از آن استفاده می‌شود. همچنین این گاز با افزایش اکسیژن‌رسانی و تحریک بافتی منجر‌به افزایش سرعت بازسازی می‌شود.

پلاسما‌تراپی

به لطف پیشرفت‌هایی که در زمینه انرژی هسته‌ای اتفاق افتاده، ابزاری به نام پلاسما وارد حوزه درمان زخم و آسیب‌های پوستی شده‌ است. این ابزار منحصربه‌فرد به شکل‌های مختلفی از جمله: پلاسما هلیم، پلاسما جت، پلاسما ازن، پلاسمای سرد یا DBD و… طراحی و استفاده می‌شود. کاربرد گسترده‌ای که این دستگاه در صنعت درمانی و حتی زیبایی دارد، آن را به ابزاری ارزشمند تبدیل کرده است. ما در کلینیک تخصصی زخم جراحی در استان مرکزی از این ابزارها برای تسریع روند بهبودی استفاده می‌کنیم. پلاسما موجب افزایش خون‌رسانی موضعی، کاهش بار میکروبی و کنترل عفونت شده و به کنده‌شدن بافت‌های مرده کمک می‌کند.

مراقبت از زخم جراحی

۵ نکته کلیدی برای مراقبت از زخم جراحی در خانه

یکی از سوالات مهمی که پرسیده می‌شود این هست که ما چطور می‌توانیم از عفونت زخم جراحی پیشگیری کنیم؟ یا این‌که در خانه چه نکاتی را باید رعایت کنیم تا زخم محل عمل زودتر خوب شده و دچار عارضه نشود؟ در ادامه مهم‌ترین عوامل موثر در بهبودی این زخم‌ها‌ را بررسی می‌کنیم. این موارد نشان می‌دهد که نقش خود شما در خوب‌شدن زودتر زخم جراحی بسیار زیاد هست، که باید رعایت کنید.

حذف نیروهای فشاری یا کششی در محل زخم

یک موضوع ساده که توسط برخی افراد رعایت نمی‌شود، کنترل نکردن همین نیروهای کششی یا فشاری برروی محل بخیه‌هاست. برخی زخم‌ها به علت محل قرارگیری یا وضعیت بیمار، در معرض فشار هستند (مانند جراحی‌های ناحیه لگن و کمر) و برخی هم تحت کشش قرار دارند (مانند جراحی زانو یا هر جایی که حرکت دارد). این نیروها باعث آسیب به بافت زخم، افزایش احتمال بازشدن لبه‌های زخم، کاهش خون‌رسانی و همچنین تأخیر در روند بهبودی می‌شوند. با تغییر پوزیشن مناسب، برداشتن فشار از محل بخیه‌ها و همچنین رعایت اصول جابجایی و الگوی حرکتی می‌توان تاحدزیادی از این عوارض جلوگیری کرد.

تغذیه مناسب و مصرف مکمل‌های ضروری

برای مراقبت صحیح از محل جراحی در خانه و کمک به تسریع بهبودی، باید تغذیه مناسب داشته باشید. مصرف مواد غذایی حاوی پروتئین، فیبر، ویتامین‌های گروه E,C,A  و همچنین ترکیبات معدنی مانند سلنیوم و زینک برای تقویت سیستم‌ایمنی بدن و تسریع روند بهبودی زخم ضروری است.

مصرف میوه و سبزیجات تازه، گوشت و تخم مرغ، حبوبات و خشکبار، غلات سبوس‌دار، شیر و لبنیات و همچنین مصرف مایعات به‌مقدارکافی برای ترمیم محل‌جراحی لازم است. اگر احساس می‌کنید که کمبود موادمغذی دارید یا به هر دلیلی توانایی دریافت این ترکیبات را به‌صورت خوراکی ندارید، باید پس از مشورت با پزشک از مکمل‌های غذایی و دارویی استفاده کنید.

مصرف منظم داروها

مصرف منظم داروها، به‌ویژه آنتی‌بیوتیک‌ها برای پیشگیری از عفونت زخم جراحی اهمیت دارد. برخی عزیزان می‌گویند ما تعدادی از این داروها را مصرف کردیم ولی چون احساس بهبودی داشتیم، دیگر استفاده نکردیم. تا زمانی که زخم به‌طورکامل خوب نشده یا دوره زمانی آنتی‌بیوتیک تمام نشده، بدون مشورت با پزشک آن را قطع نکنید. این کار علاوه‌بر خطر ایجاد عفونت، باعث ایجاد مقاومت دارویی در بدن شما می‌شود.

ورزش مناسب و رعایت الگوی حرکتی

فعالیت مناسب در افرادی که عمل جراحی داشته‌اند بسیار اهمیت دارد. از یک طرف باید فعالیت حرکتی شما طوری باشد که به محل زخم یا بخیه‌ها آسیب وارد نشود. برای مثال تا مدتی باید از انجام فعالیت‌های سنگین، نشستن یا ایستادن بیش‌از حد و هرگونه فعالیتی که ممکن است مضر باشد، جلوگیری کنید. از طرفی هم هر چقدر زودتر بتوانید فعالیت بدنی مناسب و تمرین‌های ورزشی را اجرا کنید، به کاهش دوره نقاهت و ریکاوری شما کمک می‌کند. این تمرینات ورزشی باید اصولی و کاملاً متناسب با شرایط بعدازجراحی شما باشد.

فعالیت‌هایی مانند پیاده‌روی ملایم، حرکات کششی، تمرینات فیزیوتراپی و ماساژ درمانی و… می‌توانند با افزایش قدرت عضلانی و خون‌رسانی بافتی موجب تسریع روند بهبودی شوند.

مراقبت از زخم محل جراحی

استفاده از پانسمان‌ مناسب و تعویض به‌موقع

مراقبت از محل زخم جراحی در خانه از همه این موارد مهم‌تر است. اگر بلد نباشید که چطور از زخم یا محل بخیه‌ها نگهداری کنید؛ با اقدامات اشتباه می‌توانید آسیب جدی به خود بزنید. آگاهی از زمان تعویض پانسمان، شستشوی درست، استفاده از پانسمان‌ مناسب با شرایط زخم و شناخت مراحل ترمیم، برای مراقبت صحیح از محل عمل جراحی ضروری است. اگر اطلاعات کافی در این مورد ندارید یا این که برای مراقبت زخم در منزل به کمک نیاز دارید، کافیست با ما تماس گرفته تا آموزش رایگان دریافت کنید.

سوالات پرتکرار بیماران

آیا همه زخم‌های جراحی به درمان تخصصی نیاز دارند؟

انتخاب پلن درمانی باتوجه به شرایط زخم و همچنین شرایط شما تعیین می‌شود. اگر زخم‌ شما سطحی بوده و در محل‌ پرخطر نباشد، ممکن است با شستشوی منظم و پانسمان‌ساده خوب شود. اما بسیاری از زخم‌های جراحی به درمان تخصصی و استفاده از روش‌های نوین نیاز دارند. با کمک این روش‌ها نه تنها طول درمان کوتاه می‌شود، بلکه عوارض احتمالی به حداقل می‌رسد.

پانسمان زخم جراحی را کی باید عوض کنیم؟

زمان تعویض پانسمان زخم‌های جراحی با توجه به میزان ترشحات و میزان بارمیکروبی آن تعیین می‌شود. همچنین نوع پانسمان مورد استفاده بسیار اهمیت دارد. برای مثال پانسمان‌های نوین با حفظ تعادل رطوبتی و خاصیت ضدمیکروبی خود بعضاً تا چندین روز هم قابلیت ماندگاری روی زخم را دارند.

نشانه‌های بهبود زخم جراحی چیست؟

تغییرات ظاهری زخم و بافت به‌خوبی نشان‌دهنده روند ترمیم زخم هست. اما به‌طورکلی علائمی مانند کم‌شدن ترشحات زخم، کاهش التهاب و قرمزی، تشکیل بافت صورتی یا قرمز تمیز، نزدیک شدن لبه‌های زخم از جمله نشانه‌های ترمیم زخم هستند.

خوب‌شدن زخم محل جراحی چقدر طول می‌کشد؟

در زخم‌هایی که لبه‌های زخم به هم چسبیده، معمولاً بین ۱۰ الی ۲۰ روز برای بسته‌شدن زخم زمان لازم است. اما برای زخم‌های باز که لبه‌های زخم فاصله دارد یا زخم‌های عفونی، حدود ۲ الی ۴ هفته یا بیشتر زمان نیاز است. نوع جراحی، شرایط بدن بیمار و روش درمانی مورد استفاده همگی بر مدت‌زمان بهبودی اثر دارند.

می‌توانیم محل بخیه جراحی را در خانه بشوییم؟

شستشوی مناسب و منظم زخم نقش مهمی در کاهش بار‌میکروبی و احتمال عفونت دارد. اما شستشوی غیراصولی و استفاده از محلول‌های نامناسب می‌تواند آسیب جدی به زخم جراحی بزند. قبل از این کار یا حمام رفتن حتماً با درمانگر زخم یا پزشک خود مشورت کنید تا آموزش لازم را ببینید. برای مثال زمانی که پانسمان نوین استفاده شده است، اگر زودتر از موعد آن را باز کنید، جلوی اثرگذاری آن را گرفته‌اید.

باقی ماندن جای زخم جراحی یا اسکار

چکار کنیم که جای بخیه جراحی یا اسکار آن نمونه؟

برای جلوگیری از باقی‌ماندن جای زخم یا اسکار محل جراحی باید مراقبت درستی از محل زخم داشته باشید. طبق تجربه و مطالعات انجام شده، زمانی که روند ترمیم زخم طول بکشد یا از روش‌های نامناسب استفاده شود، احتمال ایجاد اسکار بیشتر می‌شود.

آیا درمان زخم جراحی در منزل قابل انجام است؟

درمان زخم‌های ناشی از جراحی با توجه به شدت و مرحله‌ای که زخم دارد، به شکل‌های مختلفی قابل انجام است. برخی زخم‌ها که وضعیت بهتری دارند، با آموزشی که می‌دهیم خود فرد می‌تواند در خانه آن را تعویض کند. اما بسیاری از زخم‌ها نیازمند یک مراقبت مستمر و حرفه‌ای هستند. برای افرادی که نمی‌توانند به صورت حضوری به کلینیک تخصصی ترمیم زخم در اراک مراجعه کنند، امکان ارائه خدمات زخم در منزل وجود دارد.

آیا احساس خارش در محل بخیه‌ها خطرناک است؟

احساس خارش در محل جراحی اگر با علائم عفونت همراه نباشد، جای نگرانی ندارد. در مراحل انتهایی بهبودی و بسته‌شدن زخم، وجود خارش در لبه‌های زخم طبیعی‌ است.

چه زمانی باید بخیه‌های جراحی کشیده شود؟

اگر بخیه شما غیرجذبی باشد، با توجه به نوع و محل عمل این زمان توسط پزشک تعیین می‌شود. معمولاً چیزی بین ۵ الی ۲۱ روز باید بخیه‌ها باقی بماند.

 درمان زخم جراحی در اراک

یکی از خدمات کلینیک تخصصی زخم در اراک با بیش از یک دهه تجربه، درمان و مراقبت از زخم‌های بعد از جراحی است. ما با استفاده از بروزترین تجهیزات و روش‌های نوین، به‌دنبال ایجاد محیطی امن و مطمئن برای همه عزیزانی هستیم که درگیر زخم‌های حاد یا مزمن هستند. افزایش سرعت بهبودی، کاهش ریسک عفونت زخم و سایر عوارض احتمالی، کاهش درد مراجعین در طول درمان، کاهش احتمال اسکار و… تنها برخی از تجربیات مثبت بیمارانی است که به ما اعتماد کردند. تیم ما شامل درمانگران تخصصی زخم، متخصص داخلی و عفونی، پزشک عمومی و مشاور تغذیه بوده و آماده خدمت‌رسانی به عزیزان در سراسر کشور می‌باشد.

نکته پایانی

در این مطلب سعی کردیم مهم‌ترین نکاتی را درباره انواع زخم‌های ناشی از جراحی باید بدانید را بیان کنیم. با مراحل طبیعی ترمیم زخم جراحی آشنا شدیم و عوامل مثبت و منفی موثر در بهبودی زخم بعد از عمل را بررسی کردیم. نکاتی را که در قسمت مراقبت از محل جراحی گفتیم را به‌خوبی رعایت کنید. اگر تجربه‌ای در رابطه با زخم محل جراحی و مراقبت از آن در خانه دارید در کامنت‌ها برای ما بنویسید. همچنین اگر خودتان یا یکی از عزیزان‌تان به‌تازگی عمل انجام دادید می‌توانید با شماره زیر تماس گرفته و مشاوره رایگان دریافت کنید.

۲۴ بهمن ۱۴۰۴ توسط مدیر سایت 0 دیدگاه

درمان نوروپاتی اراک _ آشنایی با انواع نوروپاتی و 9 روش درمان

تا به حال شده که در پاها یا دستان خود احساس درد، بی حسی یا گزگز داشته باشید؟ یا این‌که پاهاتون یخ بشه یا گر‌ بگیره؟ یا این‌که در عضلات خود احساس ضعف کنید؛ همه این‌ها می‌تواند نشانه بیماری نوروپاتی باشد.

هر روز ما در کلینیک شاهد مراجعه افرادی هستیم که به گفته خودشان، مدت زیادی هست که درگیر این علائم هستند ولی فکرش را هم نمی‌کردند که به نوروپاتی مبتلا باشند. اختلالی که شیوع بالایی در کل جهان دارد و می‌تواند بسیار اذیت‌کننده و طاقت‌فرسا باشد.

در این مطلب قصد داریم که به‌طورکامل درباره انواع نوروپاتی، علت ایجاد نوروپاتی، نشانه‌های نوروپاتی و همچنین راه‌های علمی پیشگیری و درمان نوروپاتی صحبت کنیم. اگه شما یا یکی از نزدیکان‌تان درگیر هر یک از علائم نوروپاتی هست با دقت این مطلب را مطالعه کنید تا با بهترین درمان نوروپاتی در اراک آشنا بشید.

نوروپاتی چیست؟

نوروپاتی درواقع به شرایطی گفته می‌شود که اعصاب محیطی دچار آسیب و اختلال عملکرد شوند. شاید برای شما سوال شود که اعصاب محیطی چی هست؟ به زبان ساده ساختار سیستم عصبی بدن ما شامل دو بخش اصلی است. بخش اول سیستم عصبی مرکزی که شامل مغز و نخاع بوده و مسئول پردازش و کنترل تمامی پیام‌های عصبی هست. بخش دوم هم سیستم عصبی محیطی که شامل تمامی رشته‌های عصبی متصل به نخاع بوده و به سراسر بدن پخش می‌شوند. اگر این اعصاب محیطی را به لوله‌های آب تشبیه کنیم، پیام‌های عصبی مانند آب بین سیستم عصبی مرکزی و اندام‌های هدف در جریان هستند.

 حالا زمانی که سلول‌های عصبی (یا همان نورون‌ها) به هر دلیلی آسیب ببینند، این آسیب خودش را به شکل‌ها و با علائم مختلفی نشان می‌دهد. نوروپاتی می‌تواند یک رشته عصبی را درگیر کند (مونو نوروپاتی)، یا ترکیبی از اعصاب را در یک ناحیه محدود درگیر کند (نوروپاتی چند کانونی) و یا بسیاری از اعصاب را در کل بدن درگیر کند که به آن پلی‌نوروپاتی یا نوروپاتی چندگانه گفته می‌شود.

 

علت ایجاد نوروپاتی چیست؟

نوروپاتی یک اختلال شایع هست که درصد قابل توجهی از مردم را با شدت‌های مختلف درگیر کرده است. این آمار در برخی گروه‌ها بسیار بیشتر خواهد بود. در ادامه علت‌ها و همچنین افرادی را که بیشتر در معرض خطر نوروپاتی هستند را بررسی می‌کنیم. توجه داشته باشید که گاهی اوقات چندین عامل به‌طور همزمان در ایجاد نوروپاتی در یک فرد نقش دارند.

1. نوروپاتی در اثر دیابت

 آمارهای مختلفی از درصد ابتلا به نوروپاتی در افراد دیابتی وجود دارد. از ۳۰ درصد گرفته تا آمار ۷۰ درصدی ابتلا به نوروپاتی در جامعه دیابتی بیان شده است. اما بدون شک می‌توان دیابت را به‌عنوان اصلی‌ترین و شایع‌ترین علت زمینه‌ای ایجاد نوروپاتی در کل جهان دانست. همین نوروپاتی دیابتی، عامل ۸۰ درصد زخم‌های دیابتی و بخش قابل‌توجهی از اختلالات حسی-حرکتی در اندام تحتانی است. در مقاله «نوروپاتی دیابتی چیست؟» به‌طور‌کامل توضیح دادیم که دیابت و قندخون بالا چگونه منجر به آسیب عصبی و نوروپاتی می‌شود.

درمان نوروپاتی دیابتی

2. نوروپاتی ناشی از آسیب و تروما

یکی دیگر از علت‌های ایجاد درد، بی‌حسی و اختلال حرکتی، وارد شدن آسیب فیزیکی یا تحت فشار قرارگرفتن اعصاب خواهد بود. برای مثال زمانی که تصادف می‌کنید یا در یک آسیب ناگهانی مانند سقوط، فعالیت سنگین، شکستگی و… عصب شما تحت فشار قرار می‌گیرد یا مسیر آن تنگ می‌شود. چنین وضعیتی منجر به اختلال در انتقال پیام‌های عصبی و نوروپاتی می‌شود.

3. عفونت و اختلالات خودایمنی

یکی دیگر از عواملی که می‌تواند منجر به بروز نوروپاتی محیطی شود، ابتلا به برخی بیماری‌های ویروسی یا اختلالات خودایمنی است. نوروپاتی می‌تواند به‌عنوان یکی از عوارض بیماری‌های زیر، با شدت‌های مختلفی بروز پیدا کند. اختلالات خودایمنی از جمله سندرم گیلن باره، ام اس، سندرم شوگرن و بیماری دمیلینه‌کننده التهابی مزمن، لوپوس، آرتریت روماتوئید و همچنین عفونت‌های ویروسی از جمله آبله مرغان، زونا، ویروس اچ آی وی (HIV)، ویروس نیل غربی، ویروس اپشتین بار و هپاتیت C، تبخال، سیفلیس، بیماری لایم، جذام می‌توانند منجر به علائم نوروپاتی شوند.

4. عوارض دارویی و سموم

تمامی داروها به عنوان ترکیبات شیمیایی، درکنار مزایا و کاربرد درمانی خود، عوارض جانبی نیز خواهند داشت. این عوارض در برخی داروها و در برخی افراد بیشتر نمایان می‌شود. برای مثال برخی از آنتی‌بیوتیک‌ها، داروهای مقابله‌کننده باHIV ، دارو‌های ضدتشنج و همچنین داروهای شیمی‌درمانی و پرتودرمانی‌های مورد استفاده در درمان سرطان، می‌توانند منجر به بروز نوروپاتی شوند. همچنین قرارداشتن در معرض برخی ترکیبات صنعتی مانند حلال‌ها و فلزات سنگین (مانند سرب و جیوه) ریسک آسیب اعصاب محیطی را چند برابر می‌کند.

5. بی‌حسی و گزگز ناشی از مصرف الکل

شاید فکرش را هم نکنید که مصرف الکل و ترکیبات مشابه، چه آسیبی به بدن می‌تواند وارد کند. مصرف مشروبات الکلی عوارض متعددی دارد که یکی از آن‌ها اختلال در جذب ترکیبات مغذی لازم برای عملکرد اعصاب مانند تیامین است. همچنین الکل به‌طورمستقیم می‌تواند اثر سمی روی اعصاب محیطی داشته باشد.

6. نوروپاتی ناشی از کمبود ویتامین‌ها

عملکرد صحیح اعصاب نیازمند وجود مقادیر کافی ویتامین‌های گروه B (B1,B6, B12)، نیاسین و ویتامین E است.

7. اختلالات عروقی

 زمانی که خون‌رسانی به اندام تحتانی و اعصاب آن ناحیه به هر دلیلی دچار اختلال شود، به مرور زمان رشته‌های عصبی دچار تحلیل و آسیب خواهند شد. این کاهش خون‌رسانی می‌تواند به علت تجمع پلاک‌های چربی، لخته خون، التهاب و تغییر ساختار عروق باشد. مواردی از جمله مصرف سیگار و ابتلا به دیابت احتمال این نارسایی را تشدید می‌کنند.

8. سایر عوامل موثر در بروز نوروپاتی

سایر مواردی که می‌توانند احتمال ابتلا به نوروپاتی را افزایش دهند، شامل: «اختلالات کبدی یا کلیوی، فشارخون بالا، تومورها، کم‌کاری تیروئید، برخی اختلالات ارثی مانند بیماری شارکو ماری توث» می‌باشد. همچنین گاهی اوقات نوروپاتی با علت‌های ناشناخته بروز پیدا می‌کند.

علت ایجاد نوروپاتی چیست؟

علائم و نشانه‌‌های انواع نوروپاتی

تا اینجا فهمیدیم که نوروپاتی علت‌های مختلفی می‌تواند داشته باشد. اما عامل ایجاد نوروپاتی هر چیزی که باشد علائم و شواهد آن، به نوع نوروپاتی فرد بستگی دارد. برای مثال در دو فرد دیابتی که هر دو در اثر قندخون بالا دچار نوروپاتی شده‌اند، ممکن است نشانه‌های نوروپاتی متفاوت باشد. این به خاطر تفاوت در نوع اعصابی هست که دچار آسیب شده‌اند. در ادامه انواع نوروپاتی را به همراه علائم و نشانه‌های شایع آن‌ها بررسی می‌کنیم.

نوروپاتی حسی

سیستم عصبی محیطی بدن ما از انواع سلول‌های عصبی(نورون) تشکیل شده است که هر کدام کارایی و وظایف خاص خود را دارند. نورون‌های حسی دسته‌ای از سلول‌های عصبی هستند که وظیفه دریافت و انتقال انواع پیام‌های حسی (مثل بینایی، لامسه، حس دما و…)، از اندام‌های مختلف بدن را به سمت مغز و نخاع دارند. در نوروپاتی حسی این سلول‌ها آسیب می‌بینند و نشانه‌های زیر معمولاً ایجاد می‌شود:

  • بی‌حسی، گزگز و سوزن‌سوزن شدن در دست‌ها یا پاها
  • احساس درد یا سوزش اذیت‌کننده که شدتش از کم تا شدید متغیر هست
  • حساسیت شدید به لمس
  • گرگرفتگی پاها که معمولاً در شب بیشتر می‌شود
  • کاهش توانایی در حس لمس، حس فشار، حس گرما و سرما

 

نوروپاتی حرکتی

دسته دیگری از سلول‌های عصبی هستند که در انتقال دستورهای حرکتی از مغز و نخاع به عضلات و اندام‌ها و ایجاد حرکات مختلف نقش دارند. آسیب به این نورون‌ها می‌تواند با علائم زیر همراه باشد:

  • ضعف عضلانی
  • گرفتگی و انقباض عضلانی
  • اختلال در الگوی حرکت و حفظ تعادل
  • از دست دادن کنترل برخی حرکات و انجام حرکات تمرکزی
علائم و نشانه های نوروپاتی

نوروپاتی اتونوم یا خودکار

جالب هست که بدانید بخش قابل توجهی از فعالیت‌‌ها در بدن ما به‌صورت غیرارادی مدیریت می‌شود. رشته‌های عصبی خودکار بخشی از سیستم عصبی محیطی ما هستند که در تنظیم مکانیسم‌های مختلفی در بدن نقش دارند. آسیب و اعصاب اتونوم در نوروپاتی ممکن است منجر به مشکلات متعددی ازجمله موارد زیر شود:

  • تعریق زیاد
  • کاهش بینایی یا تاری دید
  • سرگیجه و افت فشار هنگام ایستادن
  • عدم توانایی کنترل ادرار
  • تنگی نفس
  • مشکلات گوارشی (مانند اسهال، یبوست، اختلال در بلع، تهوع و استفراغ، نفخ)
  • کاهش وزن غیر طبیعی
  • اختلال نعوظ و عملکرد جنسی

 

نوروپاتی ترکیبی

منظور از نوروپاتی ترکیبی وضعیتی هست که بیش از یک نوع عصب درگیر شده و علائمی از انواع نوروپاتی مشاهده می‌شود. برای مثال در افرادی که نوروپاتی دیابتی دارند، به علت آسیب طولانی مدت و مزمن اعصاب محیطی، معمولاً ترکیبی از اختلالات حسی، حرکتی و خودکار مشاهده می‌شود.

نوروپاتی کانونی

نوروپاتی کانونی حالتی هست که گروهی از اعصاب در ناحیه خاصی به طور ناگهانی درگیر شده و موجب درد و ضعف در عضلات می‌شود. این حملات، عضلات مختلف از سر و تنه گرفته تا حتی پاها را می‌تواند درگیر کند.

نوروپاتی پروکزیمال

در این نوع نوروپاتی اعصاب پروکزیمال یعنی نواحی بالاتر مانند باسن و ران درگیر می‌شود. نوروپاتی پروکزیمال شیوع کمی دارد و منجر به علائمی از جمله درد، ضعف عضلانی و اختلال در بلند‌شدن خواهد شد.

 

تشخیص نوروپاتی چگونه انجام می‌شود؟

همان‌طورکه در ابتدا گفتیم آمار ابتلا به نوروپاتی در جهان بسیار بالاست و این درحالی هست که خیلی از افراد نسبت بیماری خود اطلاع ندارند. تشخیص زودهنگام نوروپاتی می‌تواند در کنترل آن و پیشگیری از عوارض، بسیار موثر باشد. افرادی که به مطب ما مراجعه می‌کنند، قبل از انجام هر کاری طبق یک لیست ارزیابی جامع و دقیق، معاینه می‌شوند تا نوع نوروپاتی و شدت آن مشخص شود.

شرح‌حال و بررسی سابقه پزشکی

در قدم اول یک شرح‌حال کامل از تاریخچه درمانی شما مانند سوابق بیماری، داروهای مصرفی، سابقه جراحی و یا آسیب‌های فیزیکی، عادت‌های روزمره، تماس با تمامی ریسک فاکتورها گرفته می‌شود. همچنین سابقه اختلالات عصبی در خانواده، رژیم غذایی، مصرف دخانیات و الکل و سایر عواملی که روی نوروپاتی اثر دارند بررسی خواهد شد.

آزمایشات خونی

به کمک آزمایش خون اطلاعات خوبی از مقادیر ویتامین‌ها، مواد معدنی، الکترولیت‌ها و هورمون‌ها بدست می‌آید. همچنین مشکلات کلیوی، تیروئیدی، دیابت و آلودگی با ترکیبات سمی یا ویروسی با آزمایش مشخص خواهد شد.

معاینات فیزیکی تشخیص نوروپاتی

پس از ارزیابی عمومی، ارزیابی‌های تخصصی‌تر با معاینه موضعی اندام به کمک تست‌های تشخیصی خاص شروع می‌شود. تست‌های مختلفی برای ارزیابی قدرت عضلانی، حس ارتعاش، حس فشار و لمس، حس موقعیت انجام شده و همچنین قدرت تعادل و انجام حرکات تمرکزی مورد بررسی قرار می‌گیرد.

تشخیص نوروپاتی

تصویربرداری پزشکی

با استفاده از روش‌های تصویربرداری مانند MRI می‌توان مواردی از جمله ناهنجاری‌های ساختاری، تومورها و عصب‌های تحت فشار را شناسایی کرد.

ارزیابی الکتریکی عضلات و اعصاب محیطی

برای ارزیابی وضعیت عصبی در اندام انتهایی می‌توان از روش‌هایی الکترودیاگنوستیک کمک گرفت. یکی از این روش‌ها ارزیابی هدایت عصبی هست که با قراردادن پچ‌های پوستی مخصوص بر روی عضله هدف، پالس‌های الکتریکی ضعیفی روی اعصاب اعمال می‌شود تا سرعت انتقال پیام عصبی و قدرت پاسخ دهی در آن ناحیه مشخص شود. روش پرکاربرد دیگر، استفاده از دستگاه الکترومیوگرام (نوار عصب عضله) هست که فعالیت الکتریکی عضلات را نشان می‌دهد. این کار با واردکردن الکترودهای سوزنی خاص به درون پوست انجام می‌شود.

 

عوارض نوروپاتی چیست؟

یکی از سوالات پرتکرار مراجعین به کلینیک ما برای درمان تخصصی نوروپاتی در اراک این هست که آیا نوروپاتی خطرناک است یا خیر؟ بله، اگر نوروپاتی دیر تشخیص داده شود و برای کنترل و درمان آن اقدامی انجام نشود، اتفاقا می‌تواند بسیار خطرناک باشد. بگذارید یک مثال برایتان بزنم؛ زمانی که موریانه به یک تنه محکم چوبی نفوذ می‌کند، شاید تا مدت‌‌ها ظاهراً سالم باشد درحالی که از درون پوسیده شده و با کوچکترین ضربه آسیب‌ جدی ببیند.

این بی حسی درد و آسیب عصبی (به ویژه در نوروپاتی دیابتی) هم دقیقاً مانند موریانه، موجب تحلیل رفتن بسیاری از عملکردهای حیاتی در بدن شما می‌شود. زخم‌های نوروپاتیک، اختلال حرکتی، دفورمیتی پا و ناخن‌ها، اختلال عملکرد حسی و افزایش احتمال قطع عضو تنها بخشی از عوارض احتمالی در افراد مبتلا به نوروپاتی هستند.

راه‌های درمان نوروپاتی

 یک سوال مهمی که خیلی از بیماران در همان جلسه اول از ما می‌پرسند این هست که «آیا نوروپاتی درمان می‌شود؟» بگذارید خیال شما را راحت کنم؛ شاید صحبت و ادعاهای زیادی از افراد مختلف در اینستاگرام نسبت به درمان قطعی نوروپاتی شنیده باشید. اما براساس تجربه بالینی که ما در این چند سال با بیماران نوروپاتی داشته‌ایم، کنترل و درمان نوروپاتی به‌عوامل متعددی بستگی دارد.

از آن‌جایی که در نوروپاتی سلول‌های عصبی تحلیل می‌روند و ترمیم سلول‌های عصبی برخلاف سایر سلول‌های بدن به سادگی انجام نمی‌شود، نیازمند پیگیری دقیق و درمان علمی است. در کلینیک تخصصی درمان نوروپاتی اراک پس از معاینه دقیق، متناسب با نیاز بیماران برنامه درمانی چیده می‌شود. هدف اصلی درمان، کنترل علائم، پیشگیری از آسیب بیشتر و کمک به ترمیم تدریجی عصب‌های آسیب‌دیده به کمک روش‌های نوین هست.

1. حذف یا کاهش عوامل زمینه‌ای نوروپاتی

اولین اقدام در درمان افراد مبتلا به اختلالات نوروپاتی، شناسایی و رفع عوامل زمینه‌ای ایجادکننده نوروپاتی هست. تا زمانی که علت کنترل نشود، درمان نوروپاتی هم بسیار سخت خواهد بود. برای مثال کسی که درگیر نوروپاتی ناشی از بیماری خودایمنی هست، باید به‌طور منظم از داروهای سرکوب‌کننده سیستم‌ایمنی استفاده کرده و همچنین پلاسمافرزیس برای کاهش غلظت آنتی‌بادی‌ها در خون انجام دهد. این کار برای جلوگیری از حمله سیستم‌ایمنی به اعصاب است. یا در افراد دیابتی کنترل قندخون یکی از مهم‌ترین فاکتورها در پیشگیری و کنترل نوروپاتی هست.

2. دارو برای درمان نوروپاتی

داروهای متنوعی با کاربردهای مختلف برای بیماران نوروپاتی تجویز می‌شود. به‌طورخلاصه از داروهایی مانند داروهای ضدتشنج (گاباپنتین، پرگابالین، کامابازپین و توپیرامات و…)، داروهای ضدافسردگی‌ (آمی‌تریپتیلین، نورتریپتیلین، امی‌پرامین و…)، مهارکننده‌های بازجذب سروتونین و نوراپی‌نفرین یا SNRIs(مانند دولوکستین و ونلافاکسین)، مهارکننده‌های بازجذب سروتونین (اس‌سیتالوپرام، پاروکستین، فلوکستین)، مسکن‌های اوپیوئیدی (مانند اکسی‌کدون، مورفین و ترامادول) و داروهای ضدالتهاب مانند NSAIDها برای کنترل علائم و دردهای نوروپاتیک استفاده می‌شود.

طبق تجربه‌ای که در تعامل با افراد دارای نوروپاتی داشتیم، این داروها صرفاً مسکن‌های موقت بوده و بعد از مدتی هم بدن مقاوم شده و نیاز به تغییر یا افزایش دوز دارو است. از طرفی این داروها به عنوان ترکیبات شیمیایی، عوارض جانبی زیادی برای افراد دارند. البته روش‌های موضعی مانند چسب‌های حاوی لیدوکائین و برخی کرم‌ها مانند کاپسایسین برای کاهش درد وجود دارند که خیلی کارآیی ندارند.

 

3. اصلاح رژیم‌غذایی و سبک‌زندگی برای کنترل نوروپاتی

داشتن یک رژیم‌غذایی مناسب جهت دریافت مقادیر کافی ویتامین‌ها و ترکیبات‌معدنی، برای عملکرد صحیح سیستم‌عصبی ضروری هست. در برخی افراد که نوروپاتی ناشی از سوء‌تغذیه یا کمبود ویتامین گروه B دارند، استفاده مکمل‌های تغذیه‌ای کمک‌کننده است. برنامه ورزشی منظم به افزایش قدرت عضلات، بهبود خون‌رسانی و کنترل نوروپاتی کمک می‌کند. کاهش مصرف دخانیات و مشروبات الکلی و کنترل وزن از دیگر نکات مهم در درمان اختلالات حسی حرکتی هستند.

4. کاردرمانی و فیزیوتراپی برای مشکلات حرکتی_حسی و درد

با استفاده از تکنیک‌های مختلف کاردرمانی و فیزیوتراپی می‌توان علاوه‌بر کاهش علائم نوروپاتی، به بهبود عملکرد عضلات و کیفیت زندگی بیماران کمک کرد. ما در مرکز درمان نوروپاتی در استان مرکزی از ابزارهای تخصصی مانند TENS (تحریک الکتریکی عصب از طریق پوست)، آموزش تمرینات خاص جهت تقویت اندام‌ها و هماهنگی حرکات، انجام ماساژ تخصصی با روغن‌های طبیعی و آموزش سازگاری با کاهش عملکرد ناشی از نوروپاتی استفاده می‌کنیم.

5. درمان درد و بی‌حسی و مورمور با طب سوزنی

طب سوزنی یکی از روش‌های سنتی هست که از گذشته‌های دور، کاربرد‌های درمانی مختلف داشته است. حالا آیا واقعاً طب سوزنی به درمان نوروپاتی یا کاهش علائم کمک می‌کند؟  طب سوزنی با واردکردن سوزن‌های مخصوص در نقاط خاص، موجب تحریک و آزادسازی برخی واسطه‌های شیمیایی می‌شود. این واکنش زنجیره‌ای می‌تواند به کاهش درد کمک کند. اما استفاده از سوزن برای خیلی‌ها خوشایند نیست. ما به جای سوزن، از لیزر کم‌توان در نقاط طب‌سوزنی استفاده می‌کنیم که علاوه‌بر اثرگذاری بیشتر، ماندگاری طولانی‌تر هم دارد.

 

6. حذف علائم نوروپاتی با جراحی

در برخی موارد پزشک برای درمان درد و بیحسی اندام‌ها مجبور به استفاده از روش‌های جراحی خواهد بود. برای مثال در افرادی که نوروپاتی ناشی از تومور، فتق دیسک، یا عصب گیرافتاده مانند سندرم تونل کارپال هست، انجام جراحی لازم است. همچنین در یک‌سری افراد که درگیری شدید دارند، گاهی اوقات با استفاده از جراحی، اعصاب سمپاتیک مسدودشده تا علائم کاهش یابد.

 

7. درمان نوروپاتی در طب سنتی و طب اسلامی

 امروزه تجویز‌ها و ترفندهای متنوعی برای درمان تضمینی نوروپاتی با نام طب سنتی یا اسلامی در جاهای مختلف از جمله شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست می‌شود. متأسفانه برخی از این نسخه‌ها، اساس علمی ندارد و صرفاً با هدف جذب دنبال‌کننده یا فروش محصولات مختلف ترویج می‌شود. البته در کنار این موارد، نکات کاربردی و مفید زیادی هم وجود دارد. برای مثال استفاده از داروهای گیاهی و دمنوش‌های خاص، اصلاح مزاج و رژیم‌غذایی می‌تواند کمک‌کننده باشد. فقط باید یادتان باشد که این روش‌های سنتی صرفاً نقش مکمل دارند و به تنهایی توانایی درمان نوروپاتی را ندارند.

 

روش‌های نوین درمان درد و بی‌حسی در اراک

آن چیزی که کلینیک تخصصی بی‌حسی، درد و نوروپاتی ما را متمایز می‌کند، استفاده از روش‌های نوین درمان انواع نوروپاتی است. برای همین در کنار برنامه اختصاصی تشخیصی و درمانی که در بالا اشاره شد، از تجهیزات نوین هم برای مراجعین استفاده می‌شود. این موارد دیگر عوارضی مانند قرص‌های شیمیایی ندارد و طبق تحقیقات بالینی انجام شده، اثرگذاری فوق‌العاده‌ای در کاهش درد و سوزش و حتی ترمیم اعصاب محیطی دارند.

8. درمان نوروپاتی با لیزر کم توان

 لیزرهای کم‌توان یک روش غیرتهاجمی هست که با اعمال پرتوهای الکترومغناطیسی با توان و طول موج‌های خاص، موجب ایجاد واکنش‌های الکتروشیمیایی در سطح سلولی شده و مجموعه‌ای از تغییرات را ایجاد می‌کند. از افزایش خون‌رسانی موضعی گرفته تا تحریک متابولیسم سلولی و آزادسازی فاکتورهای رشد اتفاق می‌افتد. این‌ موارد با افزایش تغذیه و اکسیژن‌رسانی سلولی به ترمیم اعصاب کمک می‌کنند. اگر می‌خواهید بیشتر با عملکرد دستگاه لیزر کم‌توان برای درمان بی‌حسی و درد و انواع کاربردهای این دستگاه آشنا شوید، یک نگاهی به مقاله «درمان نوروپاتی با لیزر کم‌توان» بیاندازید.

درمان بی‌حسی و درد با لیزر کم توان

9. درمان گزگز و بی‌حسی دست و پا با پلاسمای سرد (DBD)

دستگاه پلاسمای دی‌بی‌دی حاوی گازهای یونیزه بوده و در هنگام تماس با پوست موجب تحریک و آزادسازی فاکتورهای خاصی می‌شود. این ابزار علاوه‌بر خاصیت ضدعفونی کنندگی، موجب افزایش خون‌رسانی و اکسیژن‌رسانی به بافت و کاهش التهاب می‌شود. همچنین با تحریک تولید مسکن‌های طبیعی در بدن به کاهش دردهای مزمن کمک می‌کند.

 

چطور از نوروپاتی پیشگیری کنیم؟

مهم‌ترین توصیه‌ای که در این مقاله می‌توانیم برای شما داشته باشیم، این هست که در تمام لحظات نکات پیشگیری از نوروپاتی را رعایت کنید. نکته اول این‌که نوروپاتی یک اختلال مزمن و پیشرونده هست که اگه رعایت نکنید پس از چند سال شما را از پا درمی‌آورد. هزینه و سختی پیشگیری از نوروپاتی به مراتب کمتر از درمان آن هست. همچنین باید حواستان باشد که استمرار و تداوم در رعایت نکات جلوگیری از بی‌حسی و نوروپاتی، مهم است و نباید آن را رها کنید.

  • اگر دیابت دارید، حتماً قندخون خود را چک و در محدوده نرمال نگهدارید.
  • مصرف سیگار و دخانیات را به حداقل برسانید تا از آسیب بیشتر به عروق‌خونی جلوگیری کنید.
  • نکاتی که در قسمت اصلاح رژیم‌غذایی و عادات روزمره گفتیم را حتما رعایت کنید.
  • روزانه به‌طورمنظم حرکات ورزشی و تمرکزی را برای تقویت عضلات دست و پا و بهبود عملکرد اعصاب انجام دهید.
  • درصورت داشتن عوامل خطر نوروپاتی، حتماً با پزشک مشورت کرده و داروهای لازم را مصرف کنید.
  • از ابتلا به بیماری‌های ویروسی که منجر به نوروپاتی می‌شوند، پیشگیری کنید.
  • اگر در خانواده سابقه اختلالات نوروپاتیک دارید، حتماً از نظر ژنتیکی وضعیت خود را بررسی کنید.

این موارد تنها بخشی از نکات بود. شما چه نکاتی را برای پیشگیری از نوروپاتی در منزل رعایت می‌کنید؟ داخل کامنت‌ها بنویسید‌.

پیشگیری از نوروپاتی و بی حسی

سوالات متداول در رابطه با نوروپاتی

آیا نوروپاتی به‌طورکامل درمان می‌شود؟

 این سوال که نوروپاتی متوقف می‌شود یا نه بستگی به نوع و عامل نوروپاتی فرد دارد. در برخی موارد که عامل درد و بی‌حسی را می‌توان کاملاً رفع کرد و باعث توقف پیشروی نوروپاتی می‌شود. اما در برخی موارد که عامل به‌صورت مزمن باقی هست مانند دیابت، درمان نوروپاتی سخت‌تر بوده ولی با درمان نوین و همراهی بیمار می‌توان پیشروی آن را متوقف کرد.

درمان نوروپاتی چقدر زمان می‌برد؟

طول درمان اختلال عصبی و درد کاملا به نوع نوروپاتی و روش درمانی مورد استفاده بستگی دارد. استفاده از لیزرتراپی، پلاسما‌تراپی و سایر تجهیزات پیشرفته به افزایش سرعت بهبودی کمک می‌کند.

آیا نوروپاتی باعث قطع عضو می‌شود؟

سالانه چندین هزار نفر در ایران مجبور به قطع عضو ناشی از نوروپاتی و زخم‌های نوروپاتیک می‌شوند. این احتمال در افرادی که نوروپاتی دیابتی دارند بسیار بیشتر از سایر افراد است. در مقاله درمان زخم دیابتی به‌طورکامل درباره این موضوع صحبت کرده‌ایم.

 

نکته پایانی

در این مقاله سعی کردیم تا تمامی مواردی را که درباره اختلالات بی‌حسی، درد و نوروپاتی باید بدانید را بررسی کنیم. فهمیدیم که نوروپاتی انواع مختلفی دارد و فقط شامل بی‌حسی نمی‌شود. همچنین اشاره کردیم که برای پیشگیری و درمان نوروپاتی باید مجموعه‌ای نکات را رعایت کنید و صرف استفاده از چند تا قرص، به‌جز سرکوب علائم هیچ کمکی به شما نخواهد کرد. اگه شما یا یکی از عزیزان‌تان درگیر هر یک از علائم نوروپاتی هستید، می‌توانید با شماره آقای محمدی درمانگر نوروپاتی در اراک تماس گرفته و مشاوره رایگان دریافت کنید.